نگاهی به پدیده كودك آزاری ؛ مردان عامل 66 درصد كودك آزاریها در كشور هستند

امین 7 سال بیشتر نداشت و می بایست مثل بسیاری از كودكان دیگر خودش را برای رفتن به مدرسه آماده كند، اما روی انگشتان كوچكش آنقدر چكش كوبیده بودند و آنقدر بازوانش را گاز گرفته و با آتش سیگار سوزانده بودند كه نمی توانست قلم به دست بگیرد. مهدی یك سال و نیمه اراكی نیز با ضربات پدر و مادر بر بدن نحیفش پس از چند روز در بیمارستان جان سپرد. امین مفهوم كودك آزاری را نمی داند و هرگز دلیل كتكهای پی در پی ناپدریش را نمی فهمد. او فقط می داند كه باید در طویله ای كه خانه نامیده می شود، میخهای كج را صاف كند تا هزینه



اعتیاد پدر و مادرش جور شود و مهدی نیز هرگز نفهمید چرا آدمها این قدر درد می كشند؟ كودكانی همچون امین و مهدی در جامعه فعلی ما كم نیستند؛ كودكانی كه دوران كودكی شان لابه لای مشكلات اقتصادی و روحی والدین به تاراج می رود.
كودك آزاری شامل هر گونه فعل یا ترك فعلی است كه باعث آزار روحی، جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود یك طفل شود. شكلهای متعددی از كودك آزاری وجود دارد كه آثار آن می تواند ماندگار یا مخفی باشد؛ ممانعت از حاضر شدن كودك در كلاس درس، محروم كردن او از غذا، حبس در حمام یا زیرزمین از اشكال مخفی كودك آزاری است. تنبیه بدنی و تجاوز به كودك نیز از انواع دیگر كودك آزاری فیزیكی است. آمار حاكی است كه 66 درصد كودك آزاریها در كشور از سوی مردان اعمال می شود و دختران بیش از پسران در معرض این كودك آزاریها قرار دارند.

25 درصد كودك آزاریها در خانواده های طلاق
یك روان شناس در گفتگو با فارس، با تأكید بر این كه 25 درصد كودك آزاریها در خانواده های طلاق اتفاق می افتد، می گوید: بسیاری از والدین تنبیه بدنی را یكی از روشهای تربیت می دانند و به آن اعتقاد دارند. مرضیه راه پرداز با اشاره به این كه بیشترین نوع كودك آزاری در كشور، كودك آزاری جسمی است، می افزاید: نوع دیگری از كودك آزاری، كودك آزاری عاطفی است كه شامل تحقیر، سرزنش و خدشه دار كردن شخصیت كودك می شود كه این نوع كودك آزاری در خانواده ها بسیار شایع اما پنهان است و هیچ راهی برای اثبات آن وجود ندارد.
وی با تأكید بر این كه میزان كودك آزاری در كشور رو به افزایش است، می گوید: بیكاری، اعتیاد، مشكلات روحی و روانی و خانوادگی والدین از مهمترین عوامل افزایش آمار كودك آزاری در كشور است.
این استاد دانشگاه با اشاره به این كه كودك آزاری در تمام اقشار جامعه وجود دارد و فقط شامل یك گروه با موقعیت مالی خاص نمی شود، می افزاید: بیشترین كودك آزاریهای موجود در كشور بین سنین 4 تا 14 سالگی است. یك آسیب شناس اجتماعی با تأكید بر این كه كودك آزاری در كشور مخفی است و نمی توان آمار دقیقی از آن ارایه داد، می گوید: 70 درصد كودك آزاریها در خانه صورت می پذیرد و با توجه به این كه كودكان توانایی دفاع و بیان مشكلات خود را ندارند، كودك آزاریهای صورت پذیرفته مخفی می ماند.
محمدرضا معصوم زاده با اشاره به این كه بر اساس فرهنگ عامه، والدین خود را مالك فرزند می دانند، می افزاید: آمار حاكی است كه بیش از نیمی از جمعیت كشور تنبیه بدنی را یكی از بهترین روشهای تربیتی می دانند و در صورتی كه خود صلاح بدانند از آن استفاده می كنند.
وی با تأكید بر این كه با ماده قانونی و افزایش مجازاتهای كودك آزاری نمی توان آمار كودك آزاری در كشور را كاهش داد، می گوید: كاهش كودك آزاری نیازمند اجرای برنامه های فرهنگی و اطلاع رسانی است. مردم تا زمانی كه خود را مالك فرزندان خود می دانند هر نوع رفتاری با آنها را جایز می دانند و به همین دلیل تا فرهنگ صحیح تربیت كودك در جامعه جا نیفتد، نمی توان انتظار كاهش آمار كودك آزاری را داشت.
این آسیب شناس اجتماعی با اشاره به این كه اكثر افرادی كه به كودك آزاری می پردازند، خود قربانیان كودك آزاری هستند، می افزاید: كودك آزاری ریشه در دوران كودكی افراد دارد و كسانی كه در دوران كودكی مورد آزار و اذیت دیگران قرار گرفته اند، در دوران بزرگسالی به آزار و اذیت كودكان می پردازند و عقده های كودكی خود را دوباره زنده می كنند.

نبود قوانین قوی برای حقوق كودكان
یك روان شناس با اشاره به این كه نمی توان گفت آمار كودك آزاریها افزایش یافته است، می گوید: در حال حاضر میزان آگاهی مردم و خصوصاً كودكانی كه قابلیت تشخیص دارند نسبت به كودك آزاری افزایش یافته است، در گذشته مردم نه منبع اطلاع رسانی مناسبی داشتند و نه می دانستند كه در صورت بروز چنین پدیده ای چه باید بكنند.
حمید سپهر با اشاره به این كه در جوامع صنعتی از هم گسیختگیهای فراوانی ایجاد شده است، می افزاید: خلأهای زیادی در خصوص اطلاع رسانی كودك آزاری در كشور وجود دارد، باید اطلاع رسانی قویتری در جامعه صورت بپذیرد، به خصوص در حوزه آموزش و پرورش، چرا كه به رغم تكذیب مدارس، به طور گسترده بدرفتاری در مدارس وجود دارد، حتی در مدارس غیرانتفاعی به خصوص در شهرستانها و هیچ كس نیز پاسخگوی این نوع كودك آزاریها در مدارس نیست.
وی با تأكید بر این كه تنبیه بدنی در مدارس ممنوع است اما پیگیری نمی شود، می گوید: با یك بخشنامه و دستورالعمل نمی توان جلوی كودك آزاریها را در كشور گرفت، باید كودك آزاریها به نحوی پیگیری شود كه دیگر اتفاق نیفتد.
سپهر ادامه داد: در كشور قانون كودكان قوی وجود ندارد و این در حالی است كه در اكثر كشورهای دنیا قوانین قوی برای حقوق كودكان وجود دارد. قائم مقام و معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی كشور با تأكید بر این كه برای كودكان زیر 4 سال كه توانایی مطرح كردن مشكلات خود را ندارند، هیچ اقدامی برای پیشگیری از كودك آزاری صورت نپذیرفته است، می گوید: از اواخر سال گذشته خط تلفن 123 به منظور اطلاع رسانی از كودك آزاری راه اندازی شد تا هر كودكی كه تحت آزار قرار گرفت، بتواند با ما تماس بگیرد. محمدرضا خباز با اشاره به این كه تا خرداد ماه بیش از 5هزار تماس تلفنی با 123 گرفته شده است، می افزاید: خط تلفن123 پناهگاهی برای كودكانی است كه مورد آزار و اذیت بزرگترها قرار می گیرند. قائم مقام سازمان بهزیستی ادامه می دهد: مددكاران خط كودك به محض تماس تلفنی، اطلاعات مربوط به كودك شامل نشانی، تلفن، جنسیت، سن، تحصیلات، نسبت فرد آزار دهنده و احیاناً سابقه بیماری وی را ثبت می كنند و در صورت نیاز به حضور اورژانسی در محل، با تشكیل پرونده و با همكاری پزشكی قانونی وارد عمل می شوند.

http://www.qudsdaily.net/archive/1384/html/7/1384-07-16/page9.html#2

منبع : ایران سلامت

رئیس مركز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی بهزیستی:

كودك آزاری هنوز به مرحله بحران نرسیده است

رئیس مركز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی بهزیستی، اعلام كرد: طبق آمار بهزیستی، بحث كودك آزاری هنوز به مرحله بحرانی و اضطراری نرسیده است.




سیدهادی معتمدی، رئیس مركز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی بهزیستی در گفتگو با ایلنا با بیان این مطلب، گفت: نقطه بحران برای بهزیستی در بحث كودك آزاری با آماری كه در حال حاضر گزارش شده، بسیار فاصله دارد.
گفتنی است؛ نعمتی، مدیر كل امور اجتماعی وزارت كشور اعلام كرده كه موضوع كودكان خیابانی به نقطه بحرانی رسیده و باید برای كنترل این مقوله یك برنامه عملیاتی داشته باشیم.
معتمدی، با تكذیب رسیدن مقوله كودك آزاری به نقطه بحرانی گفت: شاید تعریف وزارت كشور از نقطه بحران در كودك آزاری با تعریف بهزیستی متفاوت است.
وی تصریح كرد: طبق آمارهای بهزیستی، كودك آزاری در ایران افزایش یافته؛ اما هنوز تا نقطه بحرانی فاصله داریم.
معتمدی، معتقد است؛ تدوین طرح مطالعاتی بررسی اسناد خشونت علیه كودكان از سوی وزارت كشور بسیار ضروری است.
رئیس مركز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی بهزیستی، خاطرنشان كرد: این طرح از سالها پیش در بهزیستی آغاز شده؛ اما طرحهای تكمیلی برای موفقیت بیشتر ضروری است.

http://www.qudsdaily.net/archive/1384/html/7/1384-07-21/page9.html#8

منبع:سایت ایران سلامت

خشونت در خانه آغاز می شود

حقوق کودکان تقریبا در هیج جامعه ای رعایت نمی شود. نگاهی دقیق تر به اطراف - چه در داخل و چه در خارج از خانه - جای تردید کمی باقی می گذارد. بی اعتنایی به حقوق کودک و نوجوان به ناچار منجر به آزار او می شود. در جوامع غربی، رفتارهای ضداجتماعی نوجوانان (که بریتانیا برای مبارزه با آن طرحی به نام ازبو ASBO را به کار گرفته) حاکی از نامهربانی ها، قصورها و آزارهایی است که در خانه و اجتماع بر آنها روا شده است؛ پس با فریاد کشیدن در خیابان و تخریب مکان های عمومی به پایمال شدن حقوق خود به طور ناخودآگاه واکنش نشان می دهند. در جامعه ایران نیز شمار رو به افزایش کودکان فراری و خیابانی و استفاده ابزاری از آنها در انواع بزهکاری، نمونه هایی آشکار اما (معمولا) نادیده گرفته شده از این آسیب هولناک اجتماعی است. شاید در بحث های کارشناسی گفتگو از آزار جسمی، آزار جنسی، کار اجباری، تحقیر و دریغ کردن کودک از نیازهای ابتدایی عاطفی و مادی او خیلی دشوار نباشد اما تحمل و درک این رفتارها آسان و خالی از تاسف نیست.

در این چند صفحه نگاهی داریم به آثار برخی از این آزارها.


آزار جنسی کودکان: ترس از سوءظن



به گفته مدافعان حقوق کودک در ایران، کتک زدن و آزار جسمانی بچه ها دلایل مختلفی دارد که از جمله می توان به بیش فعالی (جنب و جوش زیاد)، شب ادراری و ناخواسته بودن، اشاره کرد. بیشترین علائم آزار جسمانی کودکان هم در اندام فوقانی، پشت و اندام تحتانی آنها دیده می شود. این کودکان در نتیجه این آزارها گاه به شدت آسیب می بینند و دچار نقص عضو می شوند. با این حال، به باور برخی از کارشناسان بسیاری از افراد تهاجم های بدنی (غیر شدید) دوره کودکی را فراموش می کنند، ولی اگر آزار از نوع جنسی باشد، کمتر فردی است که بتواند آن را فراموش کند. بسیاری از آنها هم به دلایل مختلف ترجیح می دهند این تجربه تلخ را پنهان نگاه دارند. شهین علیایی زند، مشاور در پیشگیری از آزار جنسی کودکان و نوجوانان در ایران، می گوید بسیاری از کودکان و نوجوانان آسیب دیده نمی توانند حتی با مادرشان در این باره حرف بزنند چون می ترسند خودشان مورد سوءظن و تنبیه قرار بگیرند. آثار منفی آزار جنسی کودک بیشترین تاثیر منفی را بر تعیین مسیر زندگی او به جای می گذارد، اما زوایای دردناک آزارهای دیگر نیز می تواند کودک را به لحاظ روحی به موجودی نیمه زنده تبدیل کند.


آزارهای موذیانه و نامرئی

مددکاران اجتماعی، کودکان و نوجوانانی را تحت پوشش قرار می دهند که مورد سوءرفتار شدید جسمانی و جنسی قرار گرفته اند. آن هم آنهایی را که عمدتا در خیابان ها و اماکن عمومی جمع آوری کرده اند. غالب کودکانی که در داخل خانه مورد آزار قرار می گیرند به خاطر کاستی در قانون، قابل دسترسی مددکاران نیستند و رنج و آسیبشان معمولا در خفا رخ می دهد و در خفا هم می ماند. اما کودکانی هستند که نه کسی روی آنها دست بلند کرده و نه مورد آزار جنسی قرار گرفته اند اما رفتار نامتعادل آنها حاکی از رنجی است غیرقابل توصیف. این گروه از کودکان به لحاظ پوشاک، غذا و سرپناه تا حدودی تامین هستند و به چشم دیگران رفتار پدر و مادر با آنها عادی بوده است. اما آنها در واقعیت کودکانی هستند به حال خود رها شده؛ بی توجهی به آنها در واقع سوء رفتاری پنهانی و موذیانه بوده است: ساعات متمادی تنها در خانه بدون نظارت یک بزرگتر، محروم از دست نوازش و آغوش گرم خانواده، انتظار بی پایان برای شنیده و دیده شدن از سوی پدر و مادر ... زخم هایی نامرئی است که روح و جسم کودک را پژمرده می کند. شاید وقت آن رسیده باشد که بی تفاوتی به نیازهای عاطفی کودک هم جرم شناخته شود


خشونت قابل پیشگیری است



وقتی صحبت از خشونت در خانواده به میان می آید برخی تصور می کنند که قربانی این نوع خشونت ها فقط بزرگترهای خانه هستند: آزار جسمی و روانی زن یا مرد. اما کودکان این خانواده ها هم در کنار دیدن خشونت، به طور مستقیم یا غیرمستقیم مورد آزار قرار می گیرند. بنابر آمار جمع آوری شده توسط گروه های بین المللی مدافع حقوق کودک، هر ساله بیش از یک میلیون کودک در آمریکا به دلیل خطر آزار جنسی و خشونت از خانه می گریزند. همچنین تخمین زده می شود که در بریتانیا، بین یک سوم تا دو سوم کودکانی که مادرشان مورد خشونت خانگی قرار دارد، خود نیز با خطر آزار جسمی و جنسی روبرو هستند.
در ایران نیز بر اساس آمار انجمن حمایت از حقوق کودک حدود 56 درصد کودکان آزار دیده دختر و 43 درصد پسر هستند که میزان خشونت و کودک آزاری به ترتیب از سوی پدر، مادر، پدر و مادر، نامادری، مدیر و معلم مدرسه، ناپدری و نامادری و در آخر موسسات نگهداری از کودکان بوده است. آزار، رفتار کودک و نوجوان را نابهنجار می کند: عصبی، ترسو، بهانه گیر، بد خواب و دچار کابوس، به شدت بدخلق، کم غذا و کم وزن، تکلم با مشکل، کند ذهن، پرخاشگر و متهاجم، بی احساس و بی تفاوت، خود آزار، دیگر آزار، تنفر از خود، کم کار در دروس یا وسواس زیاد در انجام تکلیف، افسرده، تمایل به مصرف مواد مخدر، ...
تحقیقات علمی نشان داده است که عوامل مختلفی باعث بروز خشونت می شود. مسائل اقتصادی، عرف فرهنگی، تقسیم بندی جنسیتی جامعه، بدسرپرستی خانواده، سن، ناهنجاری روانی و شخصیتی، اعتیاد، گذشته ای خشونت آمیز از جمله این عوامل هستند. اما خشونت غیرقابل اجتناب نیست بلکه تقریبا همیشه قابل پیش بینی و پیشگیری است. بسیاری از این عوامل را می تواند محدود کرد. دولت ها، سازمان های غیر دولتی و مردم می توانند با پیگیری حقوق کودکان، خشونت علیه آنها را به میزان قابل ملاحظه ای کاهش دهند. بسیاری از کودکان و نوجوانان در جلسات مشاوره گفته اند که از درد دل با بزرگترها واهمه دارند و بر این باورند که آشکار کردن مشکلاتشان با بزرگترها وضع را بدتر خواهد کرد. رفتار رسمی مشاوران و مسئولان در برخورد با کودکان و نوجوانان آسیب دیده هم آنها را وحشت زده می کند. آنها همچنین از بدقولی برخی بزرگترها در رسیدگی به نگرانی آنها به شدت احساس سرخوردگی و یاس می کنند.

http://www.bbc.co.uk/persian/specials/1236_violence/

منبع:ایران سلامت